{"id":20131,"date":"2026-04-19T11:00:24","date_gmt":"2026-04-19T09:00:24","guid":{"rendered":"https:\/\/zsp.wegrow.pl\/?p=20131"},"modified":"2026-04-24T11:01:19","modified_gmt":"2026-04-24T09:01:19","slug":"romowie-historia-i-poezja-zaglada-romow-wiersze-romow-europejskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zsp.wegrow.pl\/index.php\/2026\/04\/19\/romowie-historia-i-poezja-zaglada-romow-wiersze-romow-europejskich\/","title":{"rendered":"&#8222;Romowie. Historia i poezja. Zag\u0142ada Rom\u00f3w &#8211; wiersze Rom\u00f3w europejskich.&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p>In memoriam<\/p>\n\n\n\n<p>By\u0142 kiedy\u015b taki czas, kiedy po drogach piaszczystych i brukowanych, drogach le\u015bnych i polnych, czasem rozstajnych, w\u0119drowa\u0142y cyga\u0144skie tabory. D\u017awi\u0119cza\u0142y uprz\u0119\u017ce, stuka\u0142y ko\u0144skie kopyta, skrzy\u0142y si\u0119 w s\u0142o\u0144cu z\u0142ote kolczyki kobiet o hebanowych w\u0142osach. Z le\u015bnych polan do mieszka\u0144c\u00f3w miasteczek i wiosek dobiega\u0142 radosny \u015bmiech, skoczna muzyka, a kiedy indziej rzewna skarga skrzypiec, od kt\u00f3rej p\u0119ka\u0142o serce.<\/p>\n\n\n\n<p>Dymy ognisk palonych pod lasem snu\u0142y si\u0119 leniwie, strzela\u0142y w g\u00f3r\u0119 p\u0142omienie.<\/p>\n\n\n\n<p>Czekano na przybysz\u00f3w z ich towarami, zr\u0119cznymi naprawami, wr\u00f3\u017cbami, handlami, k\u0142opotami. Pr\u00f3bowano przenikn\u0105\u0107 do ich \u015bwiata, ale na pr\u00f3\u017cno. Tradycje i obyczaje tego ludu mia\u0142y pozosta\u0107 tajemnic\u0105 dla gadzi\u00f3w. Gdy postanawiali opu\u015bci\u0107 miejsce, w kt\u00f3rym na chwil\u0119 przystan\u0119li, po prostu znikali.<\/p>\n\n\n\n<p>Naprawd\u0119 by\u0142 taki czas przed drug\u0105 wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105. By\u0142a rzeczpospolita wielu narod\u00f3w i kultur, ojczyzna przyjaznych i trudnych s\u0105siedztw.<\/p>\n\n\n\n<p>A potem przysz\u0142y lata grozy. Do oboz\u00f3w koncentracyjnych zwo\u017cono Polak\u00f3w, \u017byd\u00f3w, Sinti, Cygan\u00f3w \u2026ludzi wszystkich ras i narod\u00f3w. Mieli umrze\u0107, bo byli podlud\u017ami w my\u015bl nazistowskiej ideologii Hitlera. Po latach najmniej wiemy o Samudaripen- Zag\u0142adzie Rom\u00f3w [ to obowi\u0105zuj\u0105ca oficjalna nazwa grupy etnicznej, dawniej nazywanej Cyganami]. Coraz cz\u0119\u015bciej podejmowane s\u0105 dzia\u0142ania, maj\u0105ce na celu ukazanie wojennej tragedii Rom\u00f3w, upami\u0119tnienie ofiar, zachowanie miejsc zag\u0142ady, ocalenie unikalnej kultury romskiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Taki cel mia\u0142o te\u017c spotkanie licealist\u00f3w z klasy III LOo z przedstawicielk\u0105 muzeum Treblince, prezentuj\u0105c\u0105 w Centrum Dialogu Kultur ksi\u0105\u017ck\u0119 Stanis\u0142awa Stankiewicza: &#8222;Romowie. Historia i poezja. Zag\u0142ada Rom\u00f3w &#8211; wiersze Rom\u00f3w europejskich.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Na t\u0119 niezwykle ciekaw\u0105 prezentacj\u0119 zaprosi\u0142 nas Pan Roman Postek, animator wielu niezwyk\u0142ych spotka\u0144 w CDK. Uczennice: Natalia Miesza\u0142o, Julia Lachowska i Liwia Matusik wzruszaj\u0105co recytowa\u0142y wiersz romskiej poetki Papuszy Gdzie jest moja sp\u00f3dnica ze wszystkich kwiat\u00f3w \u015bwiata. Natalia zaprezentowa\u0142a oryginaln\u0105 sukni\u0119 tancerki romskiej, przywiezion\u0105 specjalnie na to spotkanie, wzbudzaj\u0105c zachwyt wszystkich, bo rzeczywi\u015bcie wygl\u0105da\u0142a wspaniale. Zostali\u015bmy obdarowani- recytatorki pi\u0119knymi r\u00f3\u017cami, a my wszyscy publikacj\u0105 dla biblioteki, opatrzon\u0105 wpisem Pani Ilony Fla\u017cy\u0144skiej, kt\u00f3ra opowiada\u0142a losach Rom\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Zajrzyjcie do tej niezwyk\u0142ej ksi\u0105\u017cki. Warto pozna\u0107 blisk\u0105 Atlantyd\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8211;<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u0119kujemy Pani El\u017cbiecie Topoli\u0144skiej za zorganizowanie wyj\u015bcia Uczni\u00f3w na wydarzenie i przygotowanie Uczennic do wyst\u0119pu.<\/p>\n\n\n\nngg_shortcode_0_placeholder\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In memoriam By\u0142 kiedy\u015b taki czas, kiedy po drogach piaszczystych i brukowanych, drogach le\u015bnych i polnych, czasem rozstajnych, w\u0119drowa\u0142y cyga\u0144skie tabory. D\u017awi\u0119cza\u0142y uprz\u0119\u017ce, stuka\u0142y ko\u0144skie kopyta, skrzy\u0142y si\u0119 w s\u0142o\u0144cu z\u0142ote kolczyki kobiet o hebanowych<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20129,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[49,44],"tags":[],"class_list":["post-20131","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-spotkania"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/zsp.wegrow.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/10wyr.jpg?fit=850%2C451&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paT2nI-5eH","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zsp.wegrow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20131","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zsp.wegrow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zsp.wegrow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp.wegrow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp.wegrow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20131"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/zsp.wegrow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20131\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20134,"href":"https:\/\/zsp.wegrow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20131\/revisions\/20134"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp.wegrow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20129"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zsp.wegrow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp.wegrow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zsp.wegrow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}